ESTAM world music festival
12-14. 08. 2022.
Uzemljeni svemir
Brojna istraživanja pokazala su da muzika i glasovi imaju fantastičan uticaj na razvoj biljaka. Zato ovog leta, od 12. Do 14. avgusta, ESTAM World Music Festival ušuškan u zelenilu predstavlja posebnu kolekciju – muzičku baštu sa retkim, pažljivo odabranim primercima sa Kube, Molučkih ostrva u Indoneziji, iz Holandije, Gvineje, Mađarske, Severne Makedonije i naravno Srbije.
Nepredvidiv poput prirode ESTAM WMF je doživljaj za svakog od nas, bilo da smo pasionirani ljubitelji world music-a ili radoznalci otvorenog srca. Izujte se i zakoračite. Osetite tlo pod svojim nogama. Osetite svoje noge u travi. Uzemljite se pre nego što se otisnete u ESTAM muzički svemir.
BOI AKIH (NLD)
Monica Akihary – vokal, bas kalimba, prorezani bubanj, elektronika
Niels Brouwer – akustična gitara sa sedam žica, harfa gitara
Sekou Dioubate – kora od 35 žica sa dodatim hromatskim žicama
Dodo Kis – sopran, alt, tenor i paetzold bas umetnica
Storyteller je priča u bojama i zvucima, priča o putovanju punom neočekivanih susreta. BOI AKIH jednostavno prepliće moderni džez i improvizovanu muziku sa tradicionalnom muzikom celog sveta, stvarajući jedinstven zvuk koji je nekonvencionalan, a opet potpuno prepoznatljiv i dostupan. Akustični zvuci i elektronski zvučni pejzaži stapaju se sa svestranim, toplim glasom Monike Akihari (Monica Akihary), koja peva i na engleskom i na harukuu, zaboravljenom jeziku ostrva njenog oca (Moluka/Indonezija/Melanezija). Ona je izuzetan vokal koji svoju pesmu šalje direktno u dušu slušaoca. Storyteller spaja neobični vokal Akihari, Niels-a Brouwer-a, virtuoza gitaristu i intrigantnog kompozitora, koji je oformio BOI AKIH. Pridružuju se umetnica na klarinetu Dodo Kis i umetnik koji svira koru Sekou Dioubate. Zajedno, ova četvorka evocira svet u kome granice nestaju i čine da udaljenosti između mesta, vremena i tradicija ne postoje.
U Storyteller-u Brouwer i kora umetnik Zoumana Diarra kreirali su jedinstveni zvuk instrumenta kore. Genijalnim proširenjem prilagodili su i učinili originalni dijatonski instrument pogodnim za eklektične zvuke BOI AKIH-a. Ali u julu 2020. godine, usred priprema za prvi koncert Storyteller-a, umrla je muzička srodna duša i dragi prijatelj BOI AKIH-a.
Storyteller je mogao da nastavi tek nakon što je BOI AKIH pronašao umetnika na kori gdina Sekou Diubate-u koji, poput Zou-a, kombinuje temeljno poznavanje zapadnoafričke muzičke tradicije sa radoznalošću i željom da integriše različite muzičke tokove u svoje sviranje. Sa istom muzičkom radoznalošću, umetnica na klarinetu Dodo Kis kreće se nomadski između stilova i tradicija, od improvizovane do rane muzike i mađarske narodne muzike. Ova dva mlada muzičara svojom muzičkom energijom i idejama daju BOI AKIH-u potpuno novi karakter.
SKI TRIO (MKD)
Oliver Josifovski – kontrabas
Aleksandar Petkov – bubnjevi, tapan
Ismail Lumanovski – Klarinet
SKI Trio je projekat ESTAM World Music Festivala pod umetničkim rukovodstvom kompozitora, aranžera, kontrabasiste i neverovatnog, ali skromnog čoveka Olivera Josifovskog. To je muzička tvorevina Olivera Josifovskog i umetničkog direktora ESTAM-a Vladimira Đorđevića. Birajući neke od najboljih muzičara Severne Makedonije sa međunarodnim karijerama, oni prave ovu super-grupu kako bi prikazali ukuse i iskustva koje svaki od muzičara donosi iz celog sveta baš na vreme za ovogodišnji ESTAM. Čvrsto utemeljen na balkanskoj tradiciji, SKI Trio donosi svet na Balkan i Balkan u svet.
Oliver Josifovski
Rođen u Bitolju, srpskoj publici poznat je po svom bendu Ljubojna i saradnji sa Vasilom Hadžimanovim. Poslednjih godina se posvetio komponovanju za film i pozorište.
Oliver Josifovski je nastupao širom Evrope i SAD sa sopstvenim ili međunarodnim projektima, deleći scenu sa velikim muzičarima među kojima su Ibrahim Malouf, Vasil Hadžimanov, Vlatko Stefanovski, Jure Pukl, Teodosi Spasov, Božo Vrećo…
Poznaje se i sarađuje sa Ismailom više od 20 godina. Sa Petrovom, pored muzike, strastveno istražuje oblast rakije i tradicije vina od francuskog primorja do Makedonije.
Aleksandar Petkov
Perkusionista i kompozitor rođen u Skoplju, Makedonija. Njegov prvi izbor je tradicionalni udarački instrument koji se zove tapan. Aleksandar je diplomirao profesionalnu muziku na Konzervatorijumu u Parizu 2003. godine, na smeru klasične perkusije. On je odlučio da koristi tapan u novim kontekstima radeći sa džez muzičarima, savremenim plesom i u mnogim različitim okruženjima i nastupima.
Petrov je veoma kreativan muzičar koji komponuje i svira inovativnu i zanimljivu muziku, umetnik koji uvek pokušava i uspeva da spoji muziku i ritmove svog porekla sa drugim stilovima, stvarajući priču. Aleksandar stalno nastupa i snima sa istaknutim muzičarima kao što su Bojan Zulfikarpašić, Marais, Julien Lourau Makime Delpierre, Kulien Charlet, Toni Kitanovski, Marsel Khalife, Brankica Vaisavljević Vasilisa, Slonovski Bal, Krassen Luckanov, Jasko Ramić, Nedim Nalbantoglu, Leo Genovese i mnogi drugi.
Ismail Lumanovski
Izvanredni klarinetista Ismail Lumanovski je muzička snaga strasti i dinamične virtuoznosti. Već internacionalno istaknut, Lumanovski je započeo veliku karijeru kao solista i kamerni muzičar u klasičnim i unakrsnim repertoarima. Njegov sinergijski spoj prirodnog talenta i obuke kombinuje duh narodne muzike sa disciplinom klasične muzike.
Rođen u Bitolju, u Makedoniji, Lumanovski je počeo da svira klarinet sa osam godina. Njegovo debitantsko izvođenje u Sjedinjenim Državama, Veberovog prvog koncerta za klarinet, u Interlochenu u Mičigenu, bilo je 2002. godine. Diplomirao je muziku i magistrirao na muzičkoj školi Džulijard u Njujorku.
ANA CARLA MAZA (CUB)
Ana Karla Maza – violončelo
Čelistkinja, pevačica i kompozitorka Ana Karla Maza objavila je singl A Tomar Cafe, na svom novom albumu Bahia, koji je izašao 25. februara 2022. godine za muzičku izdavačku kuću Persona Editorial Records.
Bahia je prelepa mešavina klasičnog violončela i vokala, koja se oslanja na kubanskog preteču, sambu, bosa novu, tango, džez i šansonu. Otvara ga Habana, gde je umetnica rođena pre 26 godina u muzičkoj porodici – njen otac je bio čileanski pijanista Karlos Maza, a njena majka kubanska gitaristkinja Mirza Sijera. Numera Bahia je oda okrugu u Havani gde je provela detinjstvo i izgradila svoja sećanja, transformišući ludi ritam Kube u svoju muziku. Album putuje kroz Latinsku Ameriku – Huaino je baziran na kečua ritmu i plesu iz Perua, Todo Ira Bien (Sve će biti u redu), napisan tokom izolacije, oslanja se na kubanski ritam i Astor Piazzola na tango, koji je originalno komponovala za kvartet u čast stogodišnjice argentinskog kompozitora.
Album je snimljen akustično u Barseloni iz jednog puta: direktan, jednostavan, iskren u jednom potezu, jedno popodne je bilo dovoljno. Za Anu Karlu ovo je album, izašao nakon pandemije, u kome se ne može preceniti važnost sadašnjosti. Na primer, u PeBt Francais nema podteksta ili skrivenog značenja: U jednom trenutku bila sam u Parizu, išla u kafić, Saint-Regis, i razmenjivala ljubavne poruke sa momkom. To je sve.
Sa 5 godina, Ana Karla je počela da svira klavir, a podučavala je Mirijam Valdes, sestra pijaniste Čuča Valdesa. Mirijam Valdes je umrla od Kovida u oktobru ove godine, a Ana Karla joj je posvetila završnu numeru sa albuma Bahia: Kada sam snimala, zamišljala sam je ispred sebe, kako peva za klavirom u svojoj kubanskoj stolici. Kaže se da da bi bio umetnik moraš da znaš da izraziš bol i da je pevanje olakšanje, ali za mene je to i način da uhvatim trenutke ljubavi.
Ana Karla je počela da svira violončelo sa 8 godina i pojavila se na takmičenju u Havani kada je imala 10 godina. Sa 13 je učestvovala na albumu sa projektom Carlos Maza en Familia, a sa 14 je svirala na albumu Quererte. Preselila se u Pariz 2012. da bi studirala na Konzervatorijumu i započela solo karijeru, nastupajući širom Evrope, susrevši se sa inspirativnim violončelistom Vinsentom Segalom. Godine 2016. objavila je Solo AcousIc Concert, inspirisana muzičkim tradicijama njenog detinjstva, od brazilske bosa nove do kubanske habanere koristeći širi muzički vokabular, a 2020. je objavila La Flor. Oba albuma sadrže latinske ritmove, pop melodije, džez harmonije i klasične melodije.
TAPAN (SRB)
Goran Simonoski – elektronika, produkcija
Nebojša Bogdanović – elektronika, produkcija
Džemal Al Kisvani – saksofon, flauta, udaraljke
Feđa Franklin – bubnjevi, udaraljke
TAPAN je beogradski produkcijski duo jednog od štićenika kluba 20/44, Nebojše Bogdanovića, i Gorana Simonoskog, producenta koji je stajao iza muzičkih projekata Belgradeyard Sound Sistem, Piece of Shh, a ujedno i autor pozorišne muzike za više predstava u Srbiji i Velikoj Britaniji. Obojica su prisutni na beogradskoj i međunarodnoj muzičkoj sceni još od devedesetih godina, a 2015. godine udružuju svoja raznovrsna muzička iskustva u kolaborativnom kreativnom činu koji su nazvali TAPAN.
Tapan nije obični elektronski projekat, i vešto izbegava jednostavne kategorizacije. Ovaj studijski muzički projekat je evoluirao u puni kvartet, gradeći veze između elektronskog zvuka, džez improvizacije i jedinstvenog pulsa istočnjačkog perkusivnog orijentalizma.
Grupu, pored Bogdanovića i Simonoskog, čine i saksofonista Džemal Al Kisvani, i poznati srpski perkusionista Feđa Franklin, ali se obim saradnje sa drugim lokalnim i inostranim instrumentalistima konstantno širi.
Do sada su objavili nekoliko albuma i EP izdanja, uglavnom za inostrane izdavače iz SAD, Izraela i Nemačke. Debitantski album Europa pojavio se krajem 2017. godine i naišao na veliko odobravanje domaće i inostrane publike, te su usledili i brojni pozivi za nastupe u Italiji, Francuskoj, Izraelu, Maroku, Sloveniji, Hrvatskoj, Rumuniji i drugim zemljama. Ovaj dvostruki LP odražava atmosferu razočaranja i neizvesnosti o budućnosti Evrope i sveta u celini. Na albumu se nalazi i jedna zajednička numera sa Radvanom Ghazi Moumnehom, libanskim instrumentalistom baziranim u Kanadi, a ubrzo su usledili i remiksi nekih od ovih numera od strane renomiranih izvođača sa svetske scene. TAPAN su, takođe, zajedno sa marokanskim bendom Generation Taragalte, objavili album Atlas na prestižnoj britanskoj etiketi Soundway.
Dugoočekivani novi album Novi Svet izlazi u septembru 2022. godine za nemački Offen Music.
Njihovi nastupi kreću se između slobodnih improvizacija i interpretacije autorskih pesama objavljenih na izdanjima, a pružaju jedan fluidan osvrt na susret živih, tradicionalnih instrumenata i savremene muzičke produkcije. Saradnja je jedan od bitnih aspekata ovog muzičkog projekta, pa se na njihovim snimcima pojavljuju brojni domaći i inostrani muzičari, koji zatim posredstvom renomiranih izdavača ovaj jedinstveni, multikulturalni muzički spoj plasiraju na globalnu scenu.
SVETLANA SPAJIĆ
Radionica tradicionalnog pevanja
Svetlana Spajić (1971, Loznica) je srpska tradicionalna pevačica, izvođač, pedagog, kulturni aktivista i prevodilac. Pored izvođenja srpske narodne muzike, poznata je i po saradnji sa svetskim umetnicima poput Marine Abramović i Roberta Vilsona. Pevala je u grupama „Paganke“, „Moba“, „Drina“, „New Ritual Group“, „Žegar živi“, Pjevačka družina Svetlane Spajić i drugim.
Završila je Filološki fakultet u Beogradu (odsek za engleski i nemački jezik i književnost) i Međunarodnu školu holokausta na institutu Jad Vašem u Jerusalimu, Izrael (osnovne studije i master seminari).
Od 1993. posvećena je negovanju i očuvanju srpske tradicionalne kulture, sakupljajući i učeći na terenu, od izvornih pevača najstarije generacije. Njen repertoar srpske arhaike obuhvata najstarije tradicionalne pevačke oblike iz Kninske Krajine (orzalice, ojkalice, kantalice), Glamoča (starinske groktalice), Bosanske Krajine (groktalice, krajiško pevanje na bas, ojkača i krajiška kontra iz Potkozarja, potresalice iz oblasti Mrkonjić Grada), staro dvoglasno pevanje iz zapadne Slavonije, Korduna i Banije, staro pevanje sa Ozrena (centralna Bosna), gange iz Istočne Hercegovine i staro pevanje sa Romanije, pevanje iz vika, Zapadna Srbija, zlatiborska kajda sa Zlatibora, staro sekundno pevanje i kantalice iz Podrinja, dvoglasno baladno pevanje iz Istočne Srbije, pevanje uz kaval i staro pevanje posamce sa Kosova i Metohije i dr. Od 2009. godine predvodi Pjevačku družinu Svetlane Spajić, grupu mladih beogradskih pevačica sa kojima izvodi najrazličitije forme grupnog tradicionalnog pevanja. Realizovala je niz domaćih i međunarodnih projekata na očuvanju i promociji srpske tradicionalne muzičke baštine i umetničkih projekata vezanih za kulturu sećanja: To The Singers of Tales–Milman Parry and Albert Lord (Srbija/SAD), War Songs (Srbija/Nemačka), Horizons Serbes et Acerbes (Srbija/Francuska) i dr. Album Žegar Živi („Cloudvalley“, London, 2008) koji je snimila sa Srbima-povratnicima u Dalmaciji dobio je ocenu jednog od najvažnijih etnomuzikoloških poduhvata u poslednjih petnaest godina na teritoriji bivše Jugoslavije.
Nastupala je i sarađivala sa muzičarima i kompozitorima na polju tradicionalne i savremene muzike: Janka Rupkina, Stela Čiveše, Domna Samiu, Sainko Namčilak, Boris Kovač, Vilijam Bašinski, Rajnhold Fridl, Urs Lajmgruber, Entoni Hegarti i dr. Nastupala je u prestižnim koncertnim holovima, festivalima i institucijama: WOMAD, WOMEX, Koncertgebau (Amsterdam), Koncerthaus (Beč), Teatro Real (Madrid), Dom (Moskva), Muzej MOMA (Njujork), Institut Jad Vašem (Jerusalim), Grotovski institut (Vroclav), Muzej savremene umetnosti (Los Anđeles) i dr.
Držala je predavanja o srpskoj narodnoj tradiciji i kulturi sećanja u više od 15 zemalja u Evropi i u Sjedinjenim Američkim Državama, redovno drži radionice tradicionalnog pevanja u zemlji i inostranstvu, a kao deo master programa 2010 radila je sa studentima Sibelius muzičke akademije iz Helsinkija. Od 2011 sarađuje sa Akademijom za usmeno stvaralaštvo u Bretanji i sa Akademijom za ranu i baroknu muziku ARIA iz Nanta, Francuska. Od 2012 sarađuje sa američkim East European Folklife Center i učestvuje kao predavač u njihovim obrazovnim programima.
Od 2011. godine angažovana je kao autor muzike i izvođač na pozorišnom projektu „Život i smrt Marine Abramović“ pozorišnog reditelja Roberta Vilsona.
Redovno posećuje srpske tradicionalne sabore i peva sa starim seoskim grupama. Od 2015 godine je programski urednik festivala muzičkog tradicionalnog stvaralaštva RETNIK.