DALEKO SMO, MILE, ZA GORAMA – promocija CD-a

promocija CD-a ženske pevačke grupe „STUDENAC“ – SKC Kragujevac

O grupi

Ženska pevačka grupa „Studenac“ osnovana je 1996. godine u okviru Akademskog folklornog ansambla „Svetozar Marković“ pri Studentskom kulturnom centru u Kragujevcu. U trenutku osnivanja grupu su činile članice omladinskog ansambla – devojčice uzrasta 14 do 17 godina, pod rukovodstvom Dragana Milanovića – Ganeta, i utom sastavu tri godine kasnije, 1999. godine, objavljen je CD „Izvor voda izvirala“ sa pesmama iz šumadijskih krajeva. Grupa je u okviru ansambla i samostalno nastupala i osvajala brojne nagrade na koncertima i smotrama širom sveta (Italija, Francuska, Mađarska, Poljska, Češka, Letonija, Estonija, Turska, Kanada, Bosna i Hercegovina, Hrvatska, Makedonija, Grčka…)

Danas grupu čine devojke i žene koje su rođene i odrasle u gradskoj sredini, raznih profesija, uglavnom bez formalnog muzičkog obrazovanja, koje spaja ljubav ka tradicionalnoj muzici i potreba da se ona očuva u svom izvornom obliku, sa stilskim odlikama kraja iz kojeg potiče. Najveći deo repertoara čine pesme iz centralne Srbije, ali se članice trude da, pored šumadijskog stila pevanja koji im je prirodno najbliži, neguju i kvalitetno interpretiraju i pesme iz svih ostalih krajeva gde žive ili su živeli Srbi. U radu grupa koristi terenske snimke, notne zapise, kao i stručnu pomoć etnomuzikologa, dr Sanje Ranković.

Marija Sarić

Pevačko nasleđe predstavljeno na ovom izdanju

Pevačka grupa “Studenac“ spada u vokalne sastave koji interpretiraju različite pevačke slojeve, kako starije, tako i novije. Starije seosko vokalno nasleđe iskazano je kroz primere koje karakteriše uzan ambitus i dominantna gradivna uloga intervala sekunde. Najveći broj napeva starijeg sloja je izveden heterofono, bordunski ili heterofono-bordunski. Pevanje novije prakse predstavljeno je karakterističnim napevima u kojima muzičku procesualnost odlikuju mahom tercni intervali sa kadenciranjem u kvinti. Pored toga, zastupljeni su i hibridni oblici koji predstavljaju kombinaciju starijeg i novijeg vokalnog sloja. U okviru njihove fakture iščitava se tercni muzički tok koji kadencira u sekundi.

Iako je repertoar audio izdanja osmišljen tako da dominiraju pesme iz centralne Srbije, prisutni su i napevi iz drugih delova Srbije i Balkana, kao karakteristični primeri pojedinih vokalnih dijalekata. Među njima su pesme starijeg i novijeg pevačkog nasleđa različite žanrovske pripadnosti iz jugoistočne, jugozapadne i severne Srbije. Pesme sa Kupresa, Banije i Bosne dopunjuju složenu sliku pevačkih stilova iskazanih na izdanju. Kupreška “kontalica“ spada u obike heterofonog izvođenja sa specifičnim melodijskim “spuštanjima“ soliste na hipofinalis tokom napeva. Poseban pevački izazov za mlade pevače predstavlja banijski napev u okviru koga sekundni “blokovi“ kombinovani sa komplementarnim ritmom stvaraju složenu muzičku fakturu. Na taj način heterogen muzički materijal grupe “Studenac“ odražava interesovanje mladih pevača koje je prevashodno zasnovano na lokalnoj, šumadijskoj pevačkoj praksi sa željom da se obogati novim vokalnim izazovima.

Sanja Ranković, etnomuzikolog